هاون سنگی زعفران

هاون زعفران ساده‌ترین ابزاری است که از یک مقدار زعفران، رنگ و عطر بیشتری بیرون می‌کشد. رشته‌ی زعفران سفت و کشسان است و اگر آن را درسته دم کنید، بخش زیادی از رنگش درون رشته می‌ماند. ساییدن رشته‌ها به پودری نرم، سطح تماس با آب را چند برابر می‌کند و دم‌کرده زودتر و یکدست‌تر رنگ می‌گیرد. برای همین در آشپزخانه‌ی ایرانی هاون کوچک همیشه کنار شیشه‌ی زعفران بوده است.

چرا هاون سنگی؟

• بو نمی‌گیرد: سنگ برخلاف چوب منفذ ندارد؛ عطر زعفران در آن نمی‌ماند و بوی ادویه‌های دیگر هم به زعفران نمی‌رسد.
• سنگین و پایدار است: هنگام ساییدن روی میز جابه‌جا نمی‌شود و ذره‌های زعفران بیرون نمی‌ریزند.
• سطح صاف و سخت دارد: رشته‌ها با فشار کم خرد می‌شوند و پودر به دیواره نمی‌چسبد.
• ماندگار است: با شستن ساده سال‌ها کار می‌کند.

چطور زعفران را در هاون بساییم؟

1. ۱.مقدار زعفران لازم برای غذا را در هاون بریزید. اگر نمی‌دانید چقدر، راهنمای دم کردن زعفران مقدار هر غذا را گفته است.
2. ۲.یک حبه قند کوچک یا چند دانه نبات کنارش بگذارید. قند مثل سنباده عمل می‌کند و رشته‌ها را سریع‌تر خرد می‌کند؛ مقدارش آن‌قدر کم است که مزه‌ی غذا را شیرین نمی‌کند.
3. ۳.با دسته‌ی هاون آرام و دورانی فشار دهید تا پودری نرم و یکدست شود. ضربه زدن لازم نیست.
4. ۴.پودر را با کمی آب یا تکه‌های یخ دم کنید و بگذارید رنگ کامل آزاد شود.
5. ۵.برای آن‌که چیزی هدر نرود، کمی از همان آب دم را در هاون بچرخانید و به ظرف دم برگردانید.

انتخاب هاون مناسب

هاون زعفران باید کوچک باشد؛ در هاون بزرگ، مقدار کم زعفران پخش می‌شود و به‌خوبی ساییده نمی‌شود. کف کاسه‌ی هاون بهتر است کمی گود و صاف باشد و دسته اندازه‌ی دست شما. سنگ مرمر و گرانیت هر دو مناسب‌اند؛ مهم این است که سطح داخلی صیقلی و بی‌ترک باشد.

نگه‌داری و تمیز کردن

پس از هر بار استفاده هاون را با آب ولرم بشویید و کاملاً خشک کنید. از مواد شوینده‌ی بودار استفاده نکنید، چون ممکن است بوی آن در ذره‌های باقی‌مانده بماند. هاون باید پیش از استفاده‌ی بعدی کاملاً خشک باشد؛ رطوبت باعث می‌شود پودر زعفران به دیواره بچسبد.

هاون یا آسیاب برقی؟

آسیاب برقی برای مقدارهای زیاد سریع است، اما مقدار کم زعفران روزانه را بیشتر پخش می‌کند و گرمای تیغه می‌تواند به عطر آسیب بزند. برای مصرف خانگی، هاون کوچک کنترل بیشتری می‌دهد و چیزی هدر نمی‌رود. برای نگه‌داری خود زعفران پیش از ساییدن هم نگه‌داری زعفران را بخوانید.