واژه‌های تخصصی زعفران با تعریف ساده؛ هر واژه همراه با معادلش در زبان‌های دیگر، برای خریدار، آشپز و تاجر.
۲۸ واژه۵ زبان
ISO 3632، آی‌اس‌او ۳۶۳۲
استاندارد بین‌المللی زعفران که ویژگی‌ها (بخش ۱) و روش‌های آزمون (بخش ۲) را تعیین می‌کند و زعفران را بر اساس کروسین، پیکروکروسین و سافرانال درجه‌بندی می‌کند.
بیشتر درباره‌ی این واژهجدا کردن کلاله
جدا کردن سه کلاله از گلبرگ‌ها در همان روز چیدن. این‌که کلاله از کجا جدا شود، نوع زعفران (نگین، سرگل، پوشال یا دسته) را تعیین می‌کند.
بیشتر درباره‌ی این واژهتکههای خامه‌ی زرد، گلبرگ و پرچم که در زعفران مانده‌اند. در زعفران درجه‌ی یک باید بسیار کم باشد.
بیشتر درباره‌ی این واژهزعفران آسیاب‌شده. کیفیتش به رشته‌ای بستگی دارد که از آن آسیاب شده و چون شکل رشته دیده نمی‌شود، بیشترین خطر تقلب را دارد.
بیشتر درباره‌ی این واژهکلاله همراه با یک تا سه میلی‌متر از خامه‌ی زرد. رنگ‌دهی هر گرم کمی کمتر است، ولی اصالت رشته‌ها آسان‌تر دیده می‌شود.
بیشتر درباره‌ی این واژهبنه
اندام زیرزمینی گیاه زعفران که هر سال تکثیر می‌شود. زعفران فقط با پیاز کاشته می‌شود و هر مزرعه معمولاً پنج تا هفت سال محصول می‌دهد.
بیشتر درباره‌ی این واژهترکیبی که طعم کمی تلخ زعفران را می‌سازد و بخشی از آن هنگام خشک شدن به سافرانال تبدیل می‌شود. زعفران درجه‌ی یک دست‌کم ۷۰ دارد.
بیشتر درباره‌ی این واژهزعفران تقلبی
افزودن مواد دیگر به زعفران یا فروش ماده‌ای دیگر به‌جای آن؛ مثل رنگ مصنوعی، گلرنگ، ابریشم ذرت، کنج رنگ‌شده یا روغن و شکر برای افزایش وزن.
بیشتر درباره‌ی این واژهدنبالهی سفید تا زرد کم‌رنگی که کلاله‌ها را به گل وصل می‌کند. رنگ و عطر چندانی ندارد، ولی بودنش در پوشال و دسته نشانه‌ی طبیعی بودن رشته است.
بیشتر درباره‌ی این واژهکاهش رطوبت کلاله‌ی تازه (حدود ۸۰٪) به زیر ۱۲٪. حدود پنج کیلو کلاله‌ی تازه یک کیلو زعفران خشک می‌شود و عطر زعفران در همین مرحله شکل می‌گیرد.
بیشتر درباره‌ی این واژهدختر پیچ
کلاله و خامه‌ی کامل که مثل دسته‌ای کوچک کنار هم بسته شده‌اند؛ سنتی‌ترین شکل عرضه‌ی زعفران.
بیشتر درباره‌ی این واژهزعفران دم‌کرده
کوبیدن زعفران و خیساندنش در یخ یا آب داغ (نه در حال جوش) به مدت دست‌کم ۲۰ دقیقه تا رنگ و عطرش کامل آزاد شود.
بیشتر درباره‌ی این واژههر تکه‌ی زعفران خشک؛ یک کلاله با یا بدون خامه. هر گرم زعفران سرگل حدود ۴۵۰ رشته است.
بیشتر درباره‌ی این واژهدرصد آب و مواد فرار زعفران. حداکثر مجاز برای رشته ۱۲٪ و برای پودر ۱۰٪ است؛ رطوبت بیشتر یعنی بخشی از وزنی که می‌خرید آب است.
بیشتر درباره‌ی این واژهکلالهی خشک‌شده‌ی گل Crocus sativus؛ گران‌ترین ادویه‌ی دنیا که به غذا رنگ طلایی، طعم کمی تلخ و عطری شبیه عسل و علف خشک می‌دهد.
بیشتر درباره‌ی این واژهمهمترین ترکیب معطر زعفران؛ بوی عسل و علف خشک. فرار است و در گرما از دست می‌رود. در استاندارد باید بین ۲۰ تا ۵۰ باشد.
بیشتر درباره‌ی این واژهفقط سر قرمز کلاله، بدون خامه. رشته‌ها کوتاه‌تر از نگین‌اند ولی رنگ‌دهی بالایی دارند؛ پرفروش‌ترین نوع زعفران.
بیشتر درباره‌ی این واژهیکدستترین و بلندترین رشته‌های نگین؛ بالاترین درجه‌ی ظاهری زعفران که بیشتر برای هدیه و صادرات ممتاز استفاده می‌شود.
بیشتر درباره‌ی این واژهقدرت رنگ‌دهی
رنگدانه‌ی محلول در آب زعفران که به غذا رنگ طلایی می‌دهد. با جذب نور در حدود ۴۴۰ نانومتر سنجیده می‌شود؛ زعفران درجه‌ی یک دست‌کم ۲۰۰ دارد.
بیشتر درباره‌ی این واژهCrocus sativus، گل زعفران
نام علمی گیاه زعفران؛ گلی بنفش از خانواده‌ی زنبقیان که بذر نمی‌دهد و فقط با پیاز تکثیر می‌شود. هر گل سه کلاله‌ی قرمز دارد.
بیشتر درباره‌ی این واژهبخش قرمز و شیپوری‌شکل انتهای رشته‌ی زعفران که تقریباً همه‌ی رنگ، طعم و عطر در آن است. هر گل زعفران سه کلاله دارد.
بیشتر درباره‌ی این واژهخامهی جداشده‌ی زعفران که تقریباً رنگی ندارد. کنج زعفران نیست و گاهی برای افزایش وزن به زعفران مخلوط می‌شود.
بیشتر درباره‌ی این واژهنتیجهی آزمون آزمایشگاهی زعفران طبق ISO 3632: کروسین، پیکروکروسین، سافرانال، رطوبت، خاکستر و ناخالصی‌ها، همراه با شماره‌ی بچ و تاریخ آزمون.
بیشتر درباره‌ی این واژهبرداشت زعفران
چیدن دستی گل‌های زعفران در اواخر مهر و آبان، صبح زود و پیش از تابیدن آفتاب. برای هر کیلو زعفران خشک حدود ۱۵۰ هزار گل چیده می‌شود.
بیشتر درباره‌ی این واژهگیاهی با گلبرگ‌های نارنجی که به «زعفران کاذب» معروف است و در تقلب استفاده می‌شود. گلبرگ‌هایش پهن‌اند و رنگ‌دهی بسیار کمی دارند.
بیشتر درباره‌ی این واژهگواهی سپرده کالایی زعفران، بورس زعفران
سند مالکیت زعفرانِ تحویل‌شده به انبار مورد تأیید بورس کالای ایران که در بورس معامله می‌شود. قیمت معاملات آن مرجع قیمت روز زعفران است.
بیشتر درباره‌ی این واژهواحد سنتی وزن زعفران در ایران برابر با ۴٫۶۰۸ گرم. بسته‌های «یک مثقالی» رایج‌ترین بسته‌ی زعفران در بازار ایران‌اند.
بیشتر درباره‌ی این واژهممتازترین نوع زعفران از نظر ظاهر: فقط کلاله‌ی قرمز، با رشته‌های بلند، ضخیم و یکدست که با حوصله کنار هم خشک می‌شوند.
بیشتر درباره‌ی این واژه